summer3.jpg - 23.94 کیلو بایت

 

  

summer2.jpg - 31.40 کیلو بایت



لیزی دهن‌زیپی

عنوان اصلی Lizzie Zipmouse

ژاکلین ویلسون

ترجمه‌ي فریده خرمی

انتشارات آفرینگان

لینک خرید اینترنتی کتاب

رمان کودک

«ژاکلین ویلسون» یکی از نویسندگان محبوب من است. او تا به حال بیش از 70کتاب برای کودکان و چند رمان جنایی بزرگسال نوشته و جایزه‌های زیادی را در زمینه‌ی ادبیات کودک از آن خود کرده. کتاب‌های ویلسون در کشور خودش (یعنی انگلستان) بیش از 25میلیون نسخه فروش داشته و به زبان‌های مختلفی ترجمه شده. او یکی از پرکارترین و برجسته‌ترین نویسندگان ادبیات کودک در جهان است. یک کتابخانه‌ی شخصی هم با بیش از ده هزار جلد کتاب دارد. (خوش به حالش واقعا!)

یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی ویلسون و کتاب‌هایش این است که او در داستان‌هایش هنرمندانه و موشکافانه به مسائل و نیازهای کودکان طلاق، بی‌سرپرست یا تک سرپرست (که با پدر یا فقط مادر خود زندگی می‌کنند) می‌پردازد و واکنش‌های کودکان را در برخورد با مسایل زندگی و پذیرفتن شرایط جدید به تصویر می‌کشد.

البته درست است که ویلسون در کتاب‌هایش دچار تکرار شده و یک سیر داستانی را با روایت‌های مختلف، تغییر دادن شخصیت‌ها و مشکلات شخصیت اصلی داستان نقل می‌کند، اما این دلیل نمی‌شود از هنرمندی این نویسنده و شناخت منحصر به فرد او از دنیای کودک چشم‌پوشی کرد.

«لیزی دهن زیپی» یکی از رمان‌های کودک ویلسون است که شخصیت اصلی آن «لیزی»، دختر بچه‌ای‌ست که پدر و مادرش از هم طلاق گرفته‌اند. این بدترین مشکلی نیست که لیزی با آن مواجه شده، بدترین مشکل این است که نه تنها یک بار پذیرفتن ناپدری به او تحمیل شده، بلکه برای دومین بار باید مرد جدیدی را به عنوان ناپدری خودش بپذیرد. مردی که دو پسر کوچک دارد و قرار است از این به بعد لحظه‌های خوب لیزی با مادرش را شریک شود. همان طور که لیزی در داستان می‌گوید مشکلات زیادی را در زندگی تجربه کرده، نه تنها پدر اصلی‌اش هیچ سراغی از او نمی‌گیرد، بلکه ناپدری اولش او را کتک می‌زده. پس او حق دارد به هیچ وجه نتواند دومین مرد زندگی مادرش را، آن هم با دو پسر بچه (دو برادر ناتنی و تحمیلی) بپذیرد. به خاطر همین حرف نزدن یا به عبارتی «لال شدن» بزرگ‌ترین واکنشی‌ست که لیزی از خودش نشان می‌دهد و به آن پناه می‌برد؛ و عنوان کتاب، «لیزی دهن زیپی» لقبی می‌شود که یکی از برادرهای ناتنی برای او انتخاب می‌کند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب‌های ویلسون این است که مخاطب در هر یک از کتاب‌ها و داستان‌ها با واکنش‌های کودک در برابر شرایط جدید و مشکلات زندگی آشنا می‌شود و خواننده‌های کودک می‌توانند با شخصیت‌های اصلی هم‌ذات پنداری کنند. پرخاشگری، دست به کارهای پرخطر زدن، بی‌ادبی، لجبازی، حرف نزدن (لال شدنِ ارادی) و .. از جمله رفتارهایی‌ست که شخصیت‌های اصلی ویلسون از خود نشان می‌دهند. ویلسون با شخصیت‌های داستانی‌اش نه تنها به کودکان رفتارهای اشتباه و چیزهای بد را یاد نمی‌دهد، بلکه در قالب داستان به آن‌ها کمک می‌کند تا با شرایط جدید کنار بیایند یا راه حل مشکلات‌شان را پیدا کنند.

لیزی در داستان «لیزی دهن زیپی» بعد از این که می‌بیند کاری از دستش بر نمی‌آید، لال می‌شود و با قایم شدن در کمد یا حرف نزدن و بی‌توجهی به اعضای خانواده‌ی جدید، حتی مادرش اعتراض خود را نسبت به شرایط جدید نشان می‌دهد. در طول داستان، او با مادربزرگ ناتنی آشنا می‌شود که در نگاه اول اصلا دوست‌داشتنی نیست. اما همین مادربزرگ دوست‌نداشتنی‌ست که به لیزی کمک می‌کند از پیله‌ی سخت خود بیرون بیاید و سرانجام حرف بزند.

ویلسون با داستان‌هایش به مخاطب یادآوری می‌کند که آدم‌های نفرت‌انگیز همیشه هم نفرت‌انگیز نیستند. او با جادوی کلمات به کودکان می‌آموزد که آدم‌ها مجموعه‌ای از رفتارهای خوب و بد، دوست داشتنی‌ها و دوست‌نداشتنی‌ها هستند. از این رو هوشیارانه و هنرمندانه شخصیت‌های داستانش را در موقعیت‌هایی قرار می‌دهد تا وجه دیگری از شخصیت‌های اطرافشان را بشناسند. مثلا به لیزی کمک می‌کند تا با مادربزرگ دوست‌نداشتنی، دوست بشود یا به او نشان بدهد که "سام" دومین ناپدری‌اش برخلاف پدر اصلی و ناپدری اولش، اصلا نامهربان و بداخلاق نیست. بلکه با صبوری با رفتارهای او کنار می‌آید و او را مانند دو پسر دیگرش دوست دارد.

علاوه بر این‌ها، ویلسون به خواننده‌های کودک‌اش  یادآوری می‌کند که تنها آن‌ها نیستند که دچار مشکلات می‌شوند و از شرایط جدید و ناخواسته رنج می‌برند، بلکه بزرگ‌ترها هم دچار مشکلاتی مشابه مشکلات کودکان می‌شوند. در فصل‌های پایانی داستان، مادربزرگ ناتنی که حالا رابطه‌اش با لیزی خوب شده دچار مشکل او می‌شود. نه تنها قدرت تکلم‌اش را از دست می‌دهد، بلکه قدرت راه رفتن یا غذا خوردن‌اش هم ضعیف می‌شود و حالا نوبت لیزی‌ست که به مادر بزرگ کمک کند تا ساده‌ترین رفتارهای روزانه از جمله حرف زدن، غذا خوردن یا تکان دادن دست و پاها را یاد بگیرد.

«لیزی دهن‌زیپی» یک رمان 80صفحه‌ای کودک است که با تصویرگری‌های «نیک شارت» توسط انتشارات "یانگ کرگی" در انگلیس و در ایران با ترجمه‌ي فریده خرمی توسط انتشارات آفرینگان منتشر شده است.